رسول اکرم(ص) : هر كس امر بمعروف و نهى از منكر نمايد، جانشين خدا در زمين و جانشين رسول اوست.

طرح حقوق شهروندی نباید بهانه ای برای انحراف افکار عمومی

نمایش خبر : 172 | تاریخ انتشار : 2 دی 1396

به گزارش سلام کمیجان؛ معنی و مفهوم اصلی «حقوق شهروندی»، رعایت و حفظ حقوق افراد و انسان‌ها در بخش کلان یک جامعه بوده و از مفاهیم و پدیده های نو ظهوری است که در دوران معاصر وارد ادبیات حقوقی سیاسی و اجتماعی شده و از مهم‌ترین حقوق اساسی افراد محسوب می‌شود.

«حقوق شهروندی» مجموعه قواعد و رابطه ای است که در مناسبات اجتماعی افراد و حکومت در یک جامعه وجود دارد؛ این رابطه، رابطه ای دوسویه است که دربرگیرنده طیف وسیعی از حقوق و تکالیف است. یعنی شهروند در مقابل حقوقی که در برابر دولت دارد، هم‌زمان تکالیف و مسئولیت هایی نیز بر عهده دارد که موظف به انجام آن‌هاست.

در یک حکومت مردم سالار، قانون اساسی، به عنوان یک پیمان ملی و سند حقوقی، زمامداری را سامان می‌بخشد و حکومت و مردم در روابط متقابل خود مکلف به رعایت آن هستند.

توجه ویژه قانون اساسی به «حقوق شهروندی»

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران یکی از مترقی‌ترین قوانین اساسی دنیا محسوب می‌شود، جامع‌نگری و اشراف کامل به امور و موضوعات مختلف از برجستگی‌های آن است. توجه کامل و ویژه قانون اساسی ایران به «حقوق شهروندی» در ابعاد مختلف، مایه مباهات در سطح بین‌المللی به ویژه در جوامع اسلامی است.

اگرچه در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران «حقوق شهروندی» با عنوان حقوق ملت و به صورت جامع گنجانده شده و در دسترس همگان است، ولی باید اذعان کرد که اکثر مردم به «حقوق شهروندی» مصرح در قانون اساسی توجه جدی نکرده و تاکنون به این همه نگاه جامع و عمیق قانونگذار به حقوق شهروندان اهمیت نداده‌اند.

در قانون اساسی جمهوری اسلامی تمامی اصول حامی شهروندان مبنای قرآنی، حدیث، حقوق اساسی بین الملل و حقوق بشری دارد و علاوه بر حمایت‌های دنیوی در اصول مختلف برای ایجاد رفاه و آسایش و امنیت و آزادی‌های گوناگون، تلاش می‌کند با توجه به جایگاه خلیفه اللهی انسان، شهروندان را به اوج کمال و رستگاری برساند و تمام امکانات و قوای کشور را در جهت خدمت به آنان و تحقق این اهداف به کار بگیرد.

تبیین «حقوق شهروندی» برای ملت و ایجاد مطالبه‌گری در آنان و گوشزد کردن حقوق شهروندان به دولتمردان و مسئولان نظام برای ساختن جامعه ای ایده‌آل و نمونه اسلامی، ضرورت طرح مسئله و اهمیت موضوع را دو چندان می‌کند؛ چرا که در صورت عملی شدن اصول قانون اساسی در حوزه شهروندان، می‌توان ادعا کرد که همه آرمان‌های حضرت امام خمینی(ره) و اهداف بلند جمهوری اسلامی ایران در این حوزه تحقق پیدا کرده است.

فصل مربوط به حقوق ملّت یکی از مهم‌ترین و برجسته‌ترین بخش‌های قانون اساسی ایران است. حقوق اساسی تعیین شده برای مردم براساس معیارهای مطرح شده در قانون اساسی، کامل و منطبق بر اصول مندرج در اسناد بین‌المللی حقوق بشر است و این مسئله نشان دهنده التزام قانونگذاران به رعایت حقوق آحاد جامعه و ملّت است.

اما مهم‌ترین حقوق و آزادی‌هایی که در این فصل آمده، به شرح زیر است:

حق برابری همه مردم در برابر قانون، حق برخورداری همه مردم از حقوق مساوی، بدون در نظر گرفتن رنگ، نژاد، زبان و مانند اینها، حمایت یکسان قانون از زن و مرد و برخورداری هر دو آن‌ها از همه حقوق انسانی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با رعایت موازین اسلامی، حق برخورداری مردم از امنیت و مصونیت از جهت حیثیت، جان، مال، حقوق، حق مصونیت از تجسس، حق برخورداری از امنیت و مصونیت قضایی (برائت، منع شکنجه، منع هتک حیثیت و تعرض)، حق آزادی بیان، قلم و مطبوعات در حدود مقرر در اسلام، حق برخورداری از آزادی‌های گروهی مانند تشکیل احزاب، جمعیت‌ها، انجمن‌های سیاسی و صنفی و انجمن‌های اسلامی و راهپیمایی‌ها، حق آزادی‌های فکری و عقیدتی و منع تفتیش عقاید،  حق آزادی کار و شغل، حق برخورداری از تأمین اجتماعی، حق برخورداری رایگان از وسایل آموزش و پرورش، حق برخورداری از مسکن متناسب با نیاز، حق انتخاب محل اقامت،  حق دادخواهی و رجوع به دادگاه‌های صالح و حق در دسترس داشتن این گونه دادگاه‌ها،  حق انتخاب وکیل و حق فراهم شدن امکانات تعیین وکیل در صورت عدم توانایی فرد برای انتخاب وکیل و حق داشتن تابعیت ایرانی برای هر فرد ایرانی و حق برخورداری اتباع خارجه از تابعیت ایرانی در حدود قوانین.

علی کل حال در قانون اساسی جمهوری اسلامی حقوق شهروندی با عنوان «حقوق ملت» آمده است. «حقوق ملت» از جمله مفاهیمی است که در معنای مترادف با حقوق شهروندی به کار می‌رود.

همان گونه که گاهاً از عناوین حقوق بشر یا حقوق انسان نیز در بیان حقوق شهروندی استفاده می‌شود، اما باید توجه داشت که «حقوق ملت» و «حقوق شهروندی» از این جهت که بیانگر حقوق افراد متعلق به یک اجتماع یا کشور مشخص هستند، ترادف بیشتری با یکدیگر دارند تا حقوق بشر یا حقوق انسان که بدون انحصار خاص و به صورت عام، به حقوق تمامی ابنای بشر اطلاق می‌شود.

 طرح «حقوق شهروندی» نباید بهانه ای برای انحراف افکار عمومی باشد

آنچه که تذکر آن در شرایط کنونی لازم است اینکه نباید طرح «حقوق شهروندی» بهانه ای برای انحراف افکار عمومی از موضوعات اصلی و مشکلات مهم مردم باشد. این مردمی که هدف آماج انواع گرانی‌های بی رحمانه قرار گرفته و به خاطر حفظ نظام و خون شهداء و در تبعیت از مقام معظم رهبری برای آرامش کشور چیزی نمی گویند، سیاسیون نباید از نجابت ملت سوءاستفاده نمایند.

برای اینکه در این شرایط مهم ترین «حقوق شهروندی» ملت بزرگ ایران که باید رعایت شود رها شدن از مشکلات معیشتی، گرانی‌ها، بیکاری و رکود حاکم بر کشور و نداشتن درآمد مکفی و شرمندگی در برابر زن و بچه است که امیدواریم مسئولان اجرایی رده بالای دولت به فکر مردم که صاحبان اصلی انقلاب هستند باشند و به جای فشار بر گلوی مردم نجیب حق آنان را از مفت خواران، رانت خواران، مرفهین بی درد و برخی مسئولان و مدیران اختلاس‌گر بگیرند که در آن صورت نیاز به هیچ گونه افزایش قیمتی در حامل‌های انرژی نخواهد بود.

یادداشتی از ابوالفضل فخرالاسلام ؛ کارشناس سیاسی

انتهای پیام/

دیدگاه کاربران
دیدگاهی توسط کاربران ثبت نشده است .

اطلاعات

ارسال نظر به این پست پس از 10 روز پس از انتشار امکان پذیر می باشد
منشور اخبار
salamup.ir
telegram
nashrkhabar.ir